W pigułce: Serra de Tramuntana to wapienne pasmo na północno-zachodnim wybrzeżu Majorki, wpisane na listę UNESCO. Na trzy dni wystarczy wybrać dwa, trzy odcinki szlaku GR221 i bazować w Sóller albo przy klasztorze Lluc.
- GR221 (Ruta de Pedra en Sec) ma ok. 140 km i biegnie od Port d’Andratx do Pollençy
- Puig de Massanella, 1364 m, to najwyższy szczyt dostępny dla turystów pieszych
- Wąwóz Biniaraix nad Sóller i zejście do Sa Calobra przez Torrent de Pareis to dwa najefektowniejsze fragmenty
- Lot z Polski do Palma de Mallorca trwa około trzech godzin, sezon na trekking to wiosna i jesień
- Najlepiej poruszać się autem albo zabytkową kolejką i tramwajem z Palmy do Sóller
Wapienne grzbiety ciągnące się wzdłuż północno-zachodniego brzegu Majorki wyglądają jak inna wyspa niż ta z folderów o plażach i all inclusive. Serra de Tramuntana to ponad dziewięćdziesiąt kilometrów skalnego muru, który miejscami opada wprost do morza, a miejscami chowa się za gajami oliwnymi i tarasami z suchego kamienia. Pasmo od 2011 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, a jego sercem dla piechurów jest szlak GR221. Na długi weekend nie przejdzie się go w całości, ale spokojnie da się wyrwać dwa lub trzy najlepsze odcinki.
Dojazd i baza wypadowa
Bramą na wyspę jest lotnisko w Palma de Mallorca, jedno z najruchliwszych w Hiszpanii. Rejs z polskich miast zajmuje około trzech godzin, a w sezonie letnim siatka połączeń jest gęsta, łącznie z tanimi liniami. Jeśli planujesz wyjazd, sprawdź wcześniej rozkłady i ceny dla różnych miast wylotu, bo Majorka pojawia się w wielu zestawieniach na wszystkie kierunki wakacyjne i bywa, że lot z mniejszego portu wychodzi taniej niż z Warszawy.
Z lotniska do gór można dostać się autem w niespełna godzinę. Wynajem samochodu daje swobodę dojazdu pod początki szlaków, które często leżą na bocznych drogach bez transportu publicznego. Alternatywą pełną uroku jest zabytkowa wąskotorówka z Palmy do Sóller, kursująca od ponad stu lat przez tunele i serpentyny, a potem przesiadka w drewniany tramwaj do portu. To rozwiązanie wolniejsze, ale samo w sobie staje się częścią wyprawy.
Sóller i wąwóz Biniaraix
Sóller to najwygodniejsza baza na pierwszą noc. Miasteczko leży w kotlinie pełnej gajów cytrynowych i pomarańczowych, otoczone najwyższymi szczytami pasma. Klasyczny początek dnia to wejście wąwozem Biniaraix, jednym z najpiękniejszych fragmentów całego GR221. Brukowana ścieżka, ułożona przed wiekami z kamienia bez zaprawy, pnie się serpentynami między murkami, strumieniami i tarasami uprawnymi. To kawał ręcznej roboty dawnych mieszkańców, dziś prowadzący prosto w wyższe partie gór.
Z górnej krawędzi wąwozu szlak otwiera się na zbiorniki Cúber i Gorg Blau, leżące w siodle między grzbietami. To dobry punkt, by ocenić własne siły. Spacer wokół Cúber jest łagodny i nadaje się nawet dla mniej wprawionych, a dla bardziej ambitnych stąd właśnie startuje droga na najwyższe szczyty.
Najwyższe szczyty pasma
Najwyższym wzniesieniem Tramuntany jest Puig Major, ale jego wierzchołek zajmuje baza wojskowa i pozostaje zamknięty. Dla turystów pieszych koroną pasma jest więc Puig de Massanella o wysokości 1364 metrów. Podejście zaczyna się spokojnie, lasem, a w górnej części zmienia się w strome, skaliste partie, gdzie miejscami trzeba wspomóc się rękami. Z wierzchołka przy dobrej widoczności widać znaczną część wyspy, a nawet zarys sąsiednich Balearów na horyzoncie.
Wejście na Massanellę to wyzwanie na pełen dzień i wymaga wcześniejszego startu. Kto woli łagodniejszą formę kontaktu z wysokością, może wybrać krótsze podejścia w okolicy zbiorników albo grzbietowe odcinki bez zdobywania głównego wierzchołka. Skała jest tu ostra i wapienna, dlatego porządne buty z dobrą podeszwą to nie fanaberia, lecz konieczność.
Sa Calobra i Torrent de Pareis
Drugą wielką atrakcją regionu jest zejście do zatoki Sa Calobra. Sama droga dojazdowa, kręcąca się zawrotnymi serpentynami z zawrotem o niemal pełne koło, uchodzi za jedną z najefektowniejszych na wyspie. U podnóża czeka wąska kamienista plaża wciśnięta między pionowe ściany.
Do tej samej zatoki schodzi też wąwóz Torrent de Pareis, jeden z najgłębszych kanionów w tej części Europy. Przejście jego dnem to już prawdziwa przygoda terenowa, z przeciskaniem się między głazami, i wymaga suchej pogody oraz doświadczenia, bo po opadach kanion potrafi szybko wypełnić się wodą. Mniej wprawni mogą podziwiać ujście wąwozu od strony plaży, gdzie skalne wrota otwierają się na morze. Po dniu w górach kąpiel w chłodnej, turkusowej wodzie działa lepiej niż jakikolwiek odpoczynek pod parasolem.
Miasteczka, które warto odwiedzić
Trekking w Tramuntanie nie polega tylko na zdobywaniu wierzchołków. Pasmo usiane jest kamiennymi miasteczkami, które same w sobie są celem. Najbardziej znane to:
- Valldemossa, związana z pobytem Fryderyka Chopina i George Sand w tutejszej kartuzji
- Deià, wioska artystów przyklejona do zbocza nad morzem, z wąskimi uliczkami i galeriami
- Fornalutx, wielokrotnie wymieniana wśród najpiękniejszych wsi Hiszpanii, tuż obok Sóller
- Lluc z sanktuarium maryjnym, naturalnym punktem etapowym i bazą noclegową dla wędrowców
Te miejscowości dobrze wpleść w plan jako odpoczynek między dniami chodzenia. Klasztor Lluc bywa dla wielu osób noclegiem w połowie trasy, a Valldemossa czy Deià to świetne przystanki na późne, leniwe popołudnie z lokalnym jedzeniem.
Jak rozplanować trzy dni
Najrozsądniej podzielić wyjazd tak, by każdy dzień miał jeden mocny punkt i nie kończył się marszem po zmroku. Sprawdzony układ wygląda następująco:
- Dzień pierwszy: dojazd, zakwaterowanie w Sóller, lekkie wejście wąwozem Biniaraix i spacer wokół zbiornika Cúber na rozgrzewkę
- Dzień drugi: pełnodniowe podejście na Puig de Massanella z wczesnym startem i zejściem przed zmierzchem
- Dzień trzeci: zjazd serpentynami do Sa Calobra, kąpiel w zatoce i powrót przez Valldemossę albo Deię na lotnisko
Taki plan zostawia margines na pogodę, zmęczenie i nieprzewidziane postoje. Jeśli wolisz mniej wysiłku, drugi dzień można zamienić na łagodniejszy odcinek grzbietowy, a uwolniony czas przeznaczyć na zwiedzanie miasteczek. Kto przyjeżdża z dziećmi albo bez kondycji do długich podejść, spokojnie zbuduje weekend wyłącznie z krótszych spacerów i przejazdów zabytkową koleją, bez ani jednego trudnego szczytu.
Kiedy jechać i co spakować
Najlepsza pora na trekking w Tramuntanie to wiosna i jesień. Wiosną zbocza zieleniają się i kwitną, jesienią upały już odpuszczają, a temperatura sprzyja długim podejściom. Lato bywa zbyt gorące na poważniejsze wejścia w środku dnia, choć poranki i okolice morza pozostają znośne. Zimą szczyty potrafią zaskoczyć chłodem, deszczem, a czasem nawet śniegiem w najwyższych partiach.
Do plecaka warto włożyć kilka rzeczy, które na tym terenie naprawdę się przydają:
- Buty trekkingowe z twardą podeszwą, bo wapień bywa ostry i śliski
- Zapas wody, ponieważ źródła na szlaku są nieliczne i nie zawsze pewne
- Ochronę przed słońcem: nakrycie głowy, okulary i krem, nawet poza latem
- Warstwową odzież, bo na grzbietach wieje znacznie chłodniej niż na wybrzeżu
- Naładowany telefon z mapą offline, bo zasięg w wąwozach potrafi zniknąć
Trzy dni to za mało, żeby poznać całą Tramuntanę, ale w zupełności wystarczy, by zrozumieć, dlaczego ludzie wracają tu po więcej. Połączenie morza, wapiennych ścian i kamiennych ścieżek sprzed wieków daje wyspie zupełnie inny charakter niż ten kojarzony z hotelowymi basenami. Dobrze rozplanowany weekend pozwala zdobyć jeden poważny szczyt, przejść najpiękniejszy wąwóz i jeszcze znaleźć czas na kąpiel w ukrytej zatoce.
